Wat kunnen eiwitten betekenen voor het herstel van spier- en peesblessures bij sporters?

Spierblessures zijn natuurlijk te allen tijden vervelend, maar ze kunnen ook nog eens extra gevolgen hebben. Denk hierbij aan verlies van spiervolume en spierkracht. Door middel van voeding kunnen we dit grotendeels voorkomen én je lichaam ondersteunen bij de opbouw van trainingen tijdens de revalidatie. Hoewel veel verschillende aspecten in de voeding invloed hierop hebben, willen we voor nu de rol van eiwitten en de laatste wetenschappelijke inzichten hierop belichten.

Om de fysiologische rol van eiwitten bij het herstel van een spierblessure te begrijpen is het handig om te weten dat de spieren grotendeels bestaan uit eiwitten. We spreken over de opbouw van spieren (spiereiwitsynthese) en de afbraak van spieren (spiereiwitafbraak).

Tijdens een blessure is de spiereiwitsynthese veelal verlaagd en de spiereiwitafbraak verhoogd. Dit resulteert in de afname van spiervolume en spierkracht. Hier ligt voor de sportdiëtist een mooie uitdaging om deze gevolgen van een blessure zoveel mogelijk te beperken.
Deze uitdaging begint bij het feit dat het lichaam minder gevoelig is voor de opname van eiwitten na het oplopen van de blessure. Bij de inname van een x aantal gram eiwitten is het effect van de spiereiwitsynthese kleiner bij sporters met een spierblessure dan bij sporters zonder blessure. Zeker wanneer de sporter immobiel is en laag belastbaar. Dit noemen we een verhoging van de ‘Anabolic Threshold’ (zie plaatje). Een logische gedachte is om dan meer eiwitten te nemen om de spiereiwitsynthese te optimaliseren, maar dat is echter niet altijd de juiste oplossing.

De oplossing zit vooral in het verlagen van de spiereiwitafbraak en daarnaast het toepassen van een juiste hoeveelheid aan eiwitten, de timing van inname van de eiwitten én de kwaliteit van de eiwitten. Een juiste timing en hoeveelheid eiwitten is echter niet voor iedereen gelijk. Hierover kun je je dus het beste laten adviseren door een expert. Eiwitten van dierlijke producten hebben doorgaans een beter aminozuurprofiel en zijn dus kwalitatief hogere eiwitbronnen dan plantaardige producten. Soja is hierop een wel uitzondering.

Samenvattend:
Inname van eiwitten stimuleren de spiereiwitsynthese en verminderen de spiereiwitafbraak. Tijdens een blessure is het lichaam minder gevoelig voor de opname van eiwitten uit de voeding. Het is wenselijk om elke twee tot drie uur ongeveer 20-25 gram (afhankelijk van jou als persoon) eiwit van een goede kwaliteit binnen te krijgen om de spiereiwitsynthese zoveel mogelijk te stimuleren.

Daarnaast kan een sportdiëtist samen met jou kijken naar een optimaal individueel plan en kan een sportfysiotherapeut helpen om het herstel te bevorderen en optimaliseren.

Bronnen:

Dardevet, D., Rémond, D., Peyron, M.A., Papet, I., Savary-Auzeloux, I., & Mosoni, L. (2012). Muscle wasting and resistance of muscle anabolism: the “anabolic threshold concept” for adapted nutritional strategies during sarcopenia. The Scientific World Journal. 2012, 269531

Delmonice, M.J., Harris, T.B., Visser, M., Park, S.W., Conroy, M.B., Velasquez-Mieyer, P., Boudreau, R., Manini, T.M., Nevitt, M., Newman, A.B., & Goodpaster, B.H. (2009). Longitudinal study of muscle strength, quality, and adipose tissue infiltration. The American Journal of Clinical Nutrition. 90(6), 1579-1585

Glover, E.I., Phillips, S.M., Oates, B.R., Tang, J.E., Tarnopolsky, M.A, Selby, A., Smith, K., & Rennie, M.J. (2008). Immobilization induces anabolic resistance in human myofibrillar protein synthesis with low and high dose amino acid infusion. The Journal of Physiology. 586(24), 6059-6061

Lorenz, H.P., & Longaker, M.T. (2008). Wounds: biology, pathology, and management; in Norton, J., Barie, P.S., Bollinger, R.R., Chang, A.E., Lowry, S., Mulvihill S.J., Pass, H.K., & Thompson, R.W. (2008). Surgery: Basic science and clinical evidence (2nd ed.)(pp. 191-208). New York, NY :Spring publishing company

Tipton, K.D. (2010). Nutrition for acute exercise-induced injuries. Annals of Nutrition and Metabolism. 57(2), 43-53

Tipton, K.D. (2013). Dietary strategies to attenuate muscle loss during recovery from injury. Nestle Nutrition Institute Workshop Series. 75, 51-61

Tipton, K.D., & Wolfe, R.R. (2004). Protein and amino acids for athletes. Journal of Sports Science. 22(1), 65-79